Gebruik en veiligheid

Snelkookpan veilig openen: natuurlijke drukafname of quick release

Snelkookpan veilig openen: natuurlijke drukafname of quick release
Foto: Nayan j Nath — CC BY-SA · Wikimedia Commons

Wacht altijd tot de drukindicator volledig is gezakt

Een snelkookpan vergrendelt automatisch zolang er druk in de pan staat, en dat is precies de bedoeling: het deksel kan simpelweg niet open zolang de drukindicator omhoogstaat. Forceer het deksel dus nooit. Er zijn twee manieren om van die druk af te komen voordat u verder kunt: de pan laten afkoelen, of de stoom handmatig via het ventiel laten ontsnappen.

Natuurlijke drukafname

Bij natuurlijke drukafname zet u simpelweg de warmtebron uit en wacht u tot de druk vanzelf zakt, wat meestal 10 tot 15 minuten duurt, afhankelijk van de inhoud van de pan. Belangrijk om te weten: tijdens deze periode blijft de temperatuur in de pan ruim boven de 100 graden, waardoor het gerecht nog doorgaart. Voor vlees, peulvruchten of gerechten die baat hebben bij wat extra gaartijd is dit vaak de gewenste methode. Reken deze nagaartijd mee als u de kooktijden uit de kooktijdentabel aanhoudt.

Handmatige stoomafvoer (quick release)

Wilt u de druk direct laten ontsnappen, draai dan voorzichtig het ventiel naar de open stand. Houd hierbij altijd een theedoek over uw hand en houd uw gezicht, handen en armen uit de stoomstraal. Het maakt veel lawaai en er komt een felle jet stoom naar buiten, maar zolang u niet in die stoomstraal komt, uw hand er niet overheen legt of uw gezicht erboven houdt, kan het geen kwaad. Deze methode is geschikt voor groenten of gerechten die u niet verder wilt laten doorgaren.

Wat u nooit moet doen

De pan onder de koude kraan afkoelen

Sommige mensen koelen de pan af onder stromend koud water om sneller te kunnen openen. Dat werkt, maar houd de kraan dan gericht op het deksel of de zijkant, nooit op het ventiel zelf, en gebruik ovenwanten om de hete pan vast te houden.

Het deksel forceren

Een snelkookpan is zo ontworpen dat het deksel niet open kan zolang er druk in zit. Proberen dit met kracht te forceren, kan het vergrendelingsmechanisme beschadigen en is niet nodig: wacht simpelweg tot de indicator gezakt is.

Welke methode past bij welk gerecht

Voor gerechten met veel vocht die snel kunnen opborrelen en spatten, zoals soep, bouillon of pap, is natuurlijke drukafname vaak veiliger en praktischer, omdat de inhoud dan eerst wat rustiger wordt voordat u het deksel opent. Voor gerechten die u niet verder wilt laten doorgaren, zoals groenten die net beetgaar moeten blijven of rijst die niet papperig mag worden, is de handmatige stoomafvoer geschikter, omdat de garing dan direct stopt zodra u het deksel opent. Twijfelt u, kijk dan naar het recept of de aanbevolen methode in de kooktijdentabel: daar staat vaak al aangegeven welke afname het beste bij het gerecht past.

Signalen dat er iets niet in orde is

Blijft de drukindicator na het volledig uitzetten van de warmtebron ongewoon lang omhoogstaan, of ontsnapt er stoom op een andere plek dan het ventiel, zoals langs de rand van het deksel, dan is dat een teken dat de afdichtingsring versleten kan zijn of dat er iets aan de vergrendeling mankeert. Gebruik de pan in dat geval niet verder voordat u de ring en het ventiel heeft gecontroleerd, zoals beschreven bij snelkookpan schoonmaken en onderhoud. Een pan die zich niet aan het normale patroon van op- en afbouwen van druk houdt, verdient eerst een controle voordat u er opnieuw mee kookt.

Na het openen: controleer de inhoud

Til het deksel na het openen weg van u af, zodat eventuele restwarmte en stoom niet in uw gezicht komen. Controleer bij vloeibare gerechten zoals soep of bouillon of de inhoud niet te veel gebold of gespat heeft; roer voorzichtig door voordat u opschept. Deze laatste stap voorkomt dat u zich alsnog verbrandt aan hete spatten die net onder het oppervlak zaten.

Veelgestelde vragen

Is quick release gevaarlijk?
Niet als u de basisregels aanhoudt: gebruik een theedoek over uw hand, blijf uit de stoomstraal en houd uw gezicht op afstand. Het geluid is heftig, maar de methode zelf is veilig.
Waarom gaat het deksel niet open terwijl de kooktijd al voorbij is?
Zolang de drukindicator omhoogstaat, zit er nog druk in de pan en blijft het deksel vergrendeld. Laat eerst de druk zakken via natuurlijke afname of het ventiel voordat u opent.
Kan ik de pan onder de kraan afkoelen om sneller te openen?
Ja, richt de waterstraal dan op het deksel of de zijkant van de pan, nooit op het ventiel, en gebruik een ovenwant omdat de pan nog heet is.